توريسم و بازاريابي الكترونيك يكي از اشكال فناوري هاي سفر است كه تمركز خاصي بر صنعت گردشگري دارد، بخش بزرگي از تجارت الكترونيك جهان را به خود اختصاص داده كه نه تنها در كشورهاي غربي بلكه هم اكنون دركشورهاي آسيايي و ازجمله دركشورهاي عرب خاورميانه  اكنون جايگاهي شايسته و كاربردي غيرقابل جايگزين يافته است.

 

در ژوئن 2003 طي كنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد UNCTAD دست به ايجاد كميته ويژه نيروي كار براي توسعه توريسم پايدار زد كه هدف اصلي از ايجاد آن به كارگيري مفهوم توريسم الكترونيك به عنوان بخشي از استراتژي مورد نظر در ساخت و احداث صنايع توريسم با ريشه هاي محلي آن بود.

 

هدف اوليه توريسم الكترونيك ارتقاي فناوري اطلاعات و ارتباطات از طريق استراتژي هاي مشاركتي بود كه شامل شبكه سازي و همكاري هاي رقابتي در بخش توريسم در كشورهاي توسعه يافته مي شد.

اما علت اصلي رشد و توسعه توريسم الكترونيك دركشورهاي توسعه يافته و برخي از كشورهاي درحال توسعه غير غربي توسعه تجهيزات و خدمات اينترنتي ، رشد و گسترش كارايي و سهولت استفاده از ايميل، موبايل و کاربرد فناوري هاي شبکه 2.0 نظير« مشاورسفر» و يا «ياهو تراول» و انواع موتورهاي کاوشگر در اين حوزه نظير «کاياک» يا «سايداستپ» بوده است. 

درحال حاضر عوامل و بخش هايي که در توريسم آن لاين يا توريسم الکترونيک، بيشترين نقش را دارند شامل مواردي است نظير تکنيک هاي خريد آن لاين، تکنيک هاي بازاريابي آن لاين، استراتژي هاي بازاريابي با موبايل، سيستم هاي درخواست رزو آن لاين در هتل ها، بازاريابي با کمک ويدئو آن لاين، تجارت آن لاين در هتل ها و رستوران هاست که سبب گسترش فعاليت کمپاني هاي تجارت آن لاين و افزايش سرمايه گذاري در اين زمينه و گسترش افق هاي تجارت و سفرالکترونيک است

 

 

اما صرف نظر از رشد چشمگير توريسم الكترونيك در كشورهاي توسعه يافته اكنون اين صنعت در كشورهاي خاورميانه نيز از جايگاه ويژه اي برخوردار شده است به گونه اي كه هريك از كشورهاي خاورميانه به تناسب توانايي هاي بالقوه فني و علمي خود تلاش جدي دراين زمينه را آغاز كرده و توريسم و بازاريابي الكترونيك دركشورهاي آسيايي و ازجمله دركشورهاي عرب خاورميانه  اكنون جايگاهي شايسته و كاربردي غيرقابل جايگزين يافته است.

ترکيه ، امارات متحده عربي ، بحرين و قطر استراتژيهاي توريسم الکترونيک خود را ازمدت ها پيش تدوين و به مرحله اجرا گذاشته ‌اند و پيش از اين اعلام كرده اند كه همگي تا سال 2010 به نظام مدرن توريسم جهاني مي پيوندند.

اين كشورها هم اکنون با بررسي شرايط جهاني و با سرمايه گذاري هاي کلان در حال بهره ‌برداري و توسعه‌ سريع فن‌آوريها در ساختار گردشگري خود هستند و در اين عرصه حتي افغانستان نيز استراتژيهاي مشخصي را با کمک WTO و شرکتهاي ICT آمريکا و انگلستان طراحي و آماده اجرا كرده است.
 

از ديگر سو طي سال هاي اخير برخي سازمان بين المللي  IOETI، از جمله سازمان هايي است كه در اين حوزه فعاليت هاي گسترده اي را شكل داده است. نيز در اين راستا شكل گرفته اند كه   سازمان بين المللي براي توسعه صنعت توريسم الكترونيك

 

 IOETIيك سازمان غيرانتفاعي است درايتاليا، كه هدف از شكل گيري آن تلاش براي توسعه عناصر و بخش هاي درگير در صنعت توريسم الكترونيك در خاورميانه وكشورهاي توسعه يافته است.

 

همچنين گشودن كانال هاي نويني از منابع اطلاعاتي و ارتباطات براي تمام اعضا از ديگر اهداف اين سازمان است كه هدف از آن كسب اطمينان از امكان دستيابي تمام اعضا به بالاترين سطح از دانش تخصصي دراين حوزه است.

 

IOETI همچنين فرصت هاي ويژه اي را نيز براي آموزش و اجراي برنامه هاي آموزشي دركشورهاي عضو توسط متخصصان برتر درصنعت توريسم الكترونيك تامين مي كند.

بخش اعظم فعاليت و ماموريت اين سازمان ايجاد هماهنگي و پيوند ميان دانش آكادميك با واقعيت ها و تجارب ملموس دنياي تجارت در كاربرد اين صنعت و امكانات آن در كشوهاي توسعه يافته و خاورميانه اعلام شده است.

 

هم اكنون دو سال است كه كشورهاي عرب منطقه كمك سازمان بين المللي صنعت توريسم الكترونيك IOETI وبا همكاري مستقيم مقامات توريسم مصر ، تحت نظارت اتحاديه عرب، از سال گذشته در فهرست برنامه ريزي هاي كلان توسعه فناوري هاي ICT، اقدام به برگزاري كنفرانس توريسم و بازاريابي الكترونيك كشورهاي عرب كرده اند.

اين كنفرانس كه هردو بار با شركت كشورهاي عرب برگزار شد، با هدف ايجاد آگاهي، آموزش و به‌روز كردن صنعت توريسم و سفر ونيز طراحي آخرين و جديدترين استراتژي‌هاي مطرح در حوزه سفر الكترونيك، آخرين بار دسامبر سال گذشته كارشناسان و بازيگران صحنه تجارت و صنعت الكترونيك را در كشور مصر گرد هم آورد كه شامل 320 شركت كننده و 60 نفراز شخصيت هاي محلي، عرب و اصحاب رسانه ها بود.

 

اين كنفرانس با شركت وزيران توريسم كشورهاي عرب از جمله مصر، عربستان سعودي و يمن وهمچنين رهبران سازمان هاي بين المللي توريسم و هتلداري ، آژانس هاي تورگجرداني و مديران هتل ها و بازاريابي در اين كشورها و كشورهاي اروپايي برگزار شد، از طريق 12 كانال ماهواره اي درسطح بين المللي و محلي در خاورميانه تحت پوشش قرار گرفت كه حكايت از اهميت و گستردگي اين مقوله در صنعت توريسم منطقه خاورميانه دارد. ضمن اين كه نمايندگان كمپاني هاي بزرگ و صاحبان وب سايت هاي جهاني نظير گوگل و نيز دانشگاه هاي بين المللي توريسم نيز از ديگر شركت كنندگان برجسته دراين نشست بودند.

 

تسهيلات فروش آن لاين نظير پرداخت از طريق تلفن هاي موبايل ، آموزش الكترونيك و تخصصي كردن آموزش ها درحوزه توريسم ، ژئومپ و توريسم ،آخرين فناوري ها در وب سايت هاي مسافرتي و رسانه هاي اجتماعي و وب از جمله مسائل و موضوعات مهم در حوزه توريسم الكترونيك است.

 

استفاده گسترده از اينترنت براي تجارت و مسافرت دركشورهاي توسعه يافته مشخصا از سال 1999 در اروپا با 17 ميليون سفر خارجي از طريق اينترنت به طور جدي به صحنه رقابت هاي تجاري جهان توريسم وارد شده است. 

به گزارش اتحاديه صنايع مسافرت الکترونيک؛ رشد فزاينده بازاريابي و فعاليت هاي تجارت آن لاين و افزايش سازمان هاي پيشرو در اين حوزه در سال 2008 سبب شده که بيش از نيمي از فعاليت هاي جاري در حوزه تجارت الکترونيک تنها در بخش توريسم الکترونيک متمرکز شود.

طبق همين بررسي ها رشد و توسعه توريسم الکترونيک در سال هاي اخير چنان سريع بوده كه از تجارت الکترونيک نيز پيشي گرفته است. به حدي که طبق گزارش هاي جهاني، به ميزان 55 درصد از مجموع فعاليت هاي انجام شده در بخش تجارت الکترونيک طي سال 2008 تنها به بخش توريسم اختصاص داشته است.
 

توسعه طرح بازاريابي الكترونيك و مديريت اطلاعات متقاضيان و مشتريان ارتقاي فروش الكترونيكي، كاربرد بنرهاي تبليغاتي و موتورهاي جستجوگر تبليغاتي ،كار وارتباط با آژانس هاي آن لاين خارجي ، استراتژي‌هاي توزيع الكترونيكي و چرخه حيات مسافران، شناخت و درك توريست جديد، توسعه استراتژي وراه اندازي وب سايت هاي جديد و قدرتمند براي تشويق توريست ها به اقدام آن لاين ،بازاريابي با ايميل، بازاريابي با موبايل، شكل دادن ،حمايت و مديريت شهرت تجاري آن لاين، ازديگر موضوعات مرتبط با تجارت و بازاريابي الكترونيك است.

 

همچنين تشويق فعالان صنعت توريسم و تجارت به دنبال كردن بلاگ‌ها و ترغيب به درگير شدن در فعاليت‌هاي بلاگ نويسي ، همچنين اهميت و نقش گوگل در عرصه بازاريابي و توريسم الكترونيك موضوعاتي است كه همه در حوزه فعاليت توريسم الكترونيك مي گنجد.

 

هم اكنون بيشترتلاش ها در موسسات پژوهش و توسعه توريسم الكترونيك، شناخت راه ها و چگونگي كسب سود از جديدترين امكانات رسانه‌هاي اجتماعي و بازاريابي با كمك ابزارهاي الكترونيك نظير موبايل و اينترنت است كه چالش‌ها و فرصت‌هاي پيش‌رو دربرابر موسسات تورگرداني و فعالان بازارهاي داخلي و خارجي در محيط همواره متغير تجارت آن‌لاين را نيز دربر مي گيرد.

علاوه بر استفاده از امكانات اينترنتي با توسعه تجهيزات و امكانات موبايل هم اكنون صنعت آي تراول نيز به يكي از كاربردي ترين بخش هاي فعال درحوزه توريسم الكترونيك مبدل شده است.

 

اي تراول صنعتي است كه در تلاش براي ارائه واسطه اي استاندارد ميان سفر و ارائه كنندگان اطلاعات سفر و استفاده كنندگان از اين اطلاعات از طريق موبايل و ديگر ابزارهاي الكترونيك دستي است.

 

براي فعالان حوزه تجارت وصنايع سفر، آي تراول صنعتي است كه از طريق ارائه فروشگاه هاي مجازي ميان ارائه كنندگان اين قبيل خدمات با متقاضيان سفر و تمام كاربران بالقوه به كمك يك نرم افزار رابط ساده ارتباط برقرار مي كند.

 

آي تراول همچنين ارائه دهنده شبكه اي براي توسعه آگاهي و اطلاعات روز در حوزه آژانس هاي مسافرتي و انتقال اين اطلاعات به تناسب شرايط مسافران است. آي تراول همچنين به طور خودكار فرد را متوجه شرايط جاري در اين حوزه مي كند و ارتباط كاربر را با مراكز اطلاع رساني حوزه سفر حفظ مي كند.