ویکتوریا زنی ۵۰ ساله است و مادر سه فرزند. شوهر او صاحب شرکتی قدرتمند و موفق است. ویکتوریا که روز را صرف باغبانی و امور معمولی میکند و خود را مادری ایدهآل میداند، در بیستوپنجمین سالگرد ازدواجش پی میبرد که شوهرش به او خیانت میکند. این حادثه عمیقاً به او صدمه میزند تا اینکه با خبرنگاری جوان آشنا میشود... این خلاصه سریال جذاب ویکتوریاست که این روزها با دوبله فارسی از شبکه ماهوارهای تازهتاسیس فارسی وان، در حال پخش است. ظهور جدید در شبکههای ماهوارهای شبکه فارسی وان، که گفته میشود توسط کمپانی استار متعلق به شرکت نیوزکورپریشن اداره میشود، مدت کوتاهی است که با آغاز پخش برنامههای خود وارد عرصه تاختوتاز فرهنگی فارسیزبان شده است. این رخداد جدید شبکههای ماهوارهای برخلاف سایر شبکههای مشابه، فیلمها و سریالهای روز تولید غرب را به صورت دوبله فارسی -هرچند ضعیف- پخش میکند. مالک شرکت نیوز کورپوریشن، یک یهودی استرالیایی به نام روپرت مرداک است. او به نقش پررنگ خود و مجموعه رسانهایاش در امور دیگر کشورها افتخار میکند. روپرت مرداک روپرت مرداك در خانوادهای استرالیایی از طبقه متوسط ولی پرنفوذ و قدرتمند چشم به جهان گشود. در جوانی گرایشهای سیاسی چپ داشت و ولادیمیر لنین را میستود. روپرت در سالیان دهه ۱۹۵۰ دیدارهای منظمی از آمریكا داشت. او با آگاهی و دید ویژهای نسبت به آمریكا بزرگ شده بود و زمانی كه در آكسفورد تحصیل میكرد، با پیچیدگیهای «جنگ سرد» دستوپنجه نرم كرد و اذعان میداشت زمان آن رسیده كه موقعیت آمریكا را بهعنوان یك قدرت فایقه جهانی به رسمیت بشناسیم. مرداک به زودی دلباخته آمریكا به ویژه شهر «نیویورك» شد. او که كار خود را با مالكیت یك روزنامه كوچك در «ملبورن» استرالیا شروع كرد، پس از مدت كوتاهی توانست یك امپراتوری رسانهای را پایهگذاری كند. مرداک در سالهای اخیر به شدت به صنعت سودآور ماهوارهای تلویزیونی علاقهمند شده و بهخصوص در زمینه پوشش زنده رویدادهای ورزشی مانند مسابقات فوتبال و بسكتبال از این شبكهها، سرمایهگذاریهای مدرن كرده است. اقبال گسترده مردم جهان به چنین برنامههایی و قابلیت مانور روی شخصیت بازیكنان محبوب و پرداختن به مسایل خصوصی آنان سود سرشاری به جیب مرداك سرازیر كرد. در صنعت عظیم و بیمرز ارتباطات، بسیاری روپرت مرداک را قماربازی میدانند كه حدس زدن حركت بعدیاش عملاً غیرممكن است. برنامههای فارسی وان سریالهای این شبکه شامل سه بخش کلی هستند: ۱ - سریالهای درام و رمانس که هر شب راس ساعتی مشخص پخش میشوند و برای آخر هفته در صنعت عظیم و بیمرز ارتباطات سریالهای جداگانهای پخش میشود. سریال ویکتوریا، خانه مد، جسور و زیبا و... از جمله سریالهای در حال پخش هستند. ۲ - سریالهای طنز که هر شب در ساعاتی خاص پخش میشوند. همسر یا دردسر (سریال کرهای)، دارما و گری، ریبا، آشنایی با مادر و... سریالهای طنز این شبکه هستند. ۳ - سریالهای جنایی و پلیسی سریال مشهور ۲۴، پروندههای عجیب و چند سریال پلیسی دیگر در زمره برنامههای آتی شبکه قرار دارند. بررسی محتوایی سریالهای فارسی وان اندکی تامل در مضامین سریالهای شبکه نوظهور این غول رسانهای، این نکته ظریف را آشکار میسازد که بسیاری از این داستانهای در ظاهر جذاب و دیدنی در کنار کیفیت بالای تصویر و صدا، حاوی مفاهیم خیانت، جنایت و حتا بیبندوباری فکری و فرهنگی هستند. با اینکه سریالهای شبکه فارسی وان از میان برنامههای روز آمریکا و اروپا انتخاب میشوند، اما تحلیل محتوایی آنها نشان میدهد که این انتخابها با دقت و وسواسی خاص صورت میپذیرد. سریالهایی که شخصیتهای اغلب آنان زنانی هستند که یا در حال خیانت به زندگی خود و دیگرانند و یا افراد دیگری در زندگی به آنها خیانت میکنند و به تبع راه اندکی تامل در مضامین سریالهای شبکه نوظهور این غول رسانهای، این نکته ظریف را آشکار میسازد که بسیاری از این داستانهای جذاب و دیدنی در کنار کیفیت بالای تصویر و صدا، حاوی مفاهیم خیانت، جنایت و حتا بیبندوباری فکری و فرهنگی هستند. بر این اساس میتوان به الگوی فکری انتخابکنندگان سریالهای این شبکه فارسیزبان دست یافت و با قاطعیت به این باور رسید که تیرانداز چابکدست شبکه، اینبار بنیان جامعه فارسیزبان، یعنی خانواده را نشانه رفته است. مطالعات نشان میدهد که بیثباتی در خانوادهها، که به مثابه فطریترین و مقدسترین نهاد بشری و حلقههای اصلی جوامع و سنگرهای پاسداری از فرهنگ و ارزشها تلقی میشود؛ به دلیل کجرویها و انحرافات فکری و روانی افراد جامعه است که روندی رو به گسترش را میپیماید. روند روزافزون بیثباتی و تزلزل، نظام خانوادهها را با بحران بسیار جدیتر از آنچه هست، مواجه خواهد ساخت؛ تا حدی که به مرز آسیبپذیری آنی برسند و با کوچکترین اشارهای از هم بپاشند. در اندیشه تدبیر انتخاب فرم سریال آن هم با دوبله فارسی از آن رو میتواند خطرناکترین هجوم به خانوادههای ایرانی باشد که یکی از عادات خوشایند خانوادهها همواره تماشا و دنبال کردن سریال بوده است. یادمان نرود که از زمان اوشین تا جومونگ رسم بر این بوده که ایرانیها خیابانهای شهر را برای تماشای اینگونه سریالها خالی میکردند! بدیهی است که در برابر هجوم سازماندهیشده فرهنگی، صرف منع پیدرپی و خط و نشان کشیدن و تعیین مجازات و جریمه و در نهایت جمع کردن دیشهای ماهوارهای از روی پشتبامها، آن چنان که باید پاسخگوی مناسبی نخواهد بود. بر این اساس ضرورت ایجاب میکند سازمانهایی که وظیفه غنیسازی و سالمسازی فرهنگ را بر دوش دارند و همچنین صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که در راس هرم قرار گرفتهاند، تا هنوز فرصت باقی است و زمان جبران از دست نرفته، در اندیشه تدبیر باشند. علیرضا دهقان، استادیار گروه ارتباطات دانشكده علوماجتماعی دانشگاه تهران: سریالهای جدید ارزشهای خانواده را تغییر میدهند تحلیلروز- زمانی که این سریالها و فیلمها دوبله شد، دیگر در اختیار اقشار مردم قرار خواهد گرفت و از تمام طبقات اقتصادی مخاطب خواهد داشت. دکتر علیرضا دهقان، استادیار دانشگاه علوماجتماعی دانشگاه تهران در پاسخ به سوال تحلیلروز درباره تاثیر شبکههای ماهوارهای حرفهای بر فرهنگ بومی گفت: به صورت کلی میتوان گفت، استفاده از شبکههای ماهوارهای مثل اینترنت بسیار آسان و فراگیر است. دورترین نقاط و فرهنگهایی که در غیاب ماهواره غیرقابل دسترس بودند، قابل دسترس شدهاند و بر چیزهایی که قابل تصور نبود، رسوخ داشته و میتوانند بر جنبههای مختلف فرهنگی موثر باشند، مانند حضور مد، سبک آرایش، غذا خوردن، روابط بین دو جنس و دیگر جنبههای فرهنگ. دکتر دهقان با تدریجی خواندن تاثیر برنامههای این شبکهها تاکید کرد: هرچند تاثیر این برنامهها آنی و یکباره نیست و مستلزم گذشت زمان زیادی است اما بالاخره این تاثیرگذاری بهوجود خواهد آمد. استاد علوماجتماعی دانشگاه تهران ادامه داد: زمانی که مردم در معرض شکلهای جدید فرهنگی قرار بگیرند، فرهنگ بومی را تحت تاثیر قرار خواهند داد و بهتدریج جنبههایی از فرهنگ جهان در خانوادهها و شهرهای کوچک و بزرگ رسوخ خواهد کرد. بنابراین هر جایی که بیشتر در معرض دسترسی به این شبکه قرار داشته باشد، بیشتر تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. دکتر دهقان افزود: این شبکهها بر جنبههای گوناگون فرهنگ تاثیر خواهند گذاشت. البته اینبار به سبب دوبله سریالها و فیلمهای سینمایی تاثیر آنها دوچندان خواهد شد، زیرا زمانی که فیلمی با دوبله فارسی پخش نشود، کسانی که از این برنامهها استفاده میکنند، بسیار محدود و خاص خواهند شد و طبیعتاً به زبان انگلیسی تسلط خواهند داشت. در نتیجه دارای سطح تحصیلات بالاتر و عمدتاً از طبقات اقتصادی بالاتری هستند. وی با عمومی خواندن مخاطبان برنامههای دوبلهشده گفت: اما زمانی که این سریالها و فیلمها دوبله شد، دیگر در اختیار اقشار مردم قرار خواهد گرفت و از تمام طبقات اقتصادی مخاطب خواهد داشت. در نتیجه رسوخ و نفوذ این فیلمهای دوبلهشده بیش از پیش خواهد شد، خصوصاً زمانی که سریالها با مضامین خانوادگی نمایش داده میشود، برای خانوادهها بسیار جذابتر خواهد شد، در نتیجه سرعت تغییرات فرهنگی و تاثیراتی که بر جنبههای مختلف فرهنگ دارد، دوچندان خواهد بود. این جامعهشناس با تاکید بر تاثیر این سریالها بر جنبههای خانوادگی اخلاقی و روابط بین دو جنس گفت: برنامههای دوبلهشده به فارسی که در واقع به نوعی ایرانیزه شده است، موجب تضعیف فرهنگ بومی و تغییر ارزشهای خانواده خواهد شد.